Monidło to rodzaj realistycznego obrazu, portretu namalowanego najczęściej na podstawie zdjęcia ślubnego, które niegdyś z namaszczeniem wieszano w doniosłym towarzystwie oleodruków ze Świętą Rodziną, tuż nad pasiastym kilimem i małżeńskim łóżkiem. Charakterystyczną cechą tego zazwyczaj czarno-białego obrazu były podkolorowania – na czerwono usta i lazurowoniebieskie oczy. Inne detale były retuszowane. Często postaciom domalowywano bardziej kosztowne stroje.

Etymologicznie monidło jest wariantem fonetycznym starego wyrazu mamidło. Formacja ta została bowiem utworzona od czasownika monić – znanego bardziej jako manić lub mamić – formantem -idło. W znaczeniu podstawowym oznacza portret (najczęściej ślubny) zrobiony na podstawie zdjęcia, wyraźnie jednak upiększony (np. korekta twarzy, dodatkowe ozdoby, bogatszy strój). W znaczeniu ogólnym, strukturalnym monidło to coś, co zachwyca, pociąga, także zwodzi, łudzi, mami.

Monidła po raz pierwszy pojawiły się w XIX wieku w Polsce, jako tańsza alternatywa tradycyjnych portretów, które z powodu zdecydowanie wyższej ceny były popularne jedynie w zamożniejszych warstwach społeczeństwa. Monidła natomiast rozpowszechniły się wśród mniej zamożnych warstw, szczególnie wśród chłopów. Po II wojnie światowej straciły na popularności i z czasem stały się synonimem kiczu. Obecnie wracają do łask. O artystycznej nośności zjawiska i autentycznej potrzebie jego rehabilitacji świadczy zresztą fascynacja, jaką monidło wzbudza w kręgach współczesnych artystów oraz fotografów.

Poniżej mieszkańcy Pasiek Zubrzyckich koło Lwowa.

 

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here