Dragan Sotirovic ps. Draża (serb. Драган Михајло Сотировић), którego wojenne losy nierozerwalnie związały z Polakami i podlwowską wsią Zubrzą. Urodził się 5 maja 1913 we Vranju, zmarł 5 lub 6 czerwca 1987 w Salonikach.

Draża w 1931 r. wstąpił do szkoły oficerskiej w Belgradzie. W 1934 r. został mianowany podporucznikiem i dostał przydział do 28. pułku piechoty na stanowisko dowódcy plutonu, a następnie dowódcy kompanii łączności w 19. pułku piechoty. Po klęsce armii jugosłowiańskiej w maju 1941 r. wstąpił do czetników serbskich oddziałów partyzanckich, wiernych królowi Jugosławii Piotrowi II Karadziordzieviciowi. W październiku 1941 r. został awansowany do stopnia kapitana, a rok później objął stanowisko drugiego szefa sztabu oraz adiutanta gen. Dragoljuba Mihailovicia ps. Draża, dowódcy Czetnickich Oddziałów Armii Jugosłowiańskiej.

Kapitana Sotirovicia aresztowali Niemcy latem 1942 r. Skierowano go do Stalagu 325 w Rawie Ruskiej, stamtąd w lutym 1943 r. przeniesiono go do obozu w Stryju. Po pewnym czasie zaczął symulować zapalenie wyrostka robaczkowego. 13 stycznia 1944 r., podczas transportu do szpitala, na lwowskim Dworcu Głównym udało się mu uciec.

Nawiązał kontakt z żołnierzami AK, którzy skierowali go na przechowanie do Zubrzy pod Lwowem. Po sprawdzeniu tożsamości został skierowany pod koniec marca do tworzonych właśnie oddziałów leśnych Okręgu Lwów AK. Przyjął pseudonim, który nosił jego dowódca gen. Mihailović: Draża (używał również pseudonimów X i Michał) i został mianowany zastępcą por. Andrzeja Chołoniewskiego ps. Korczak, dowódcy 14. Pułku Ułanów Jazłowieckich (14th Jazłowiecki Lancers 1st Platoon). Kapitan Sotirović, który bez wątpienia był jednym z głównych organizatorów pułku, przez wielu uznany został za jego faktycznego twórcę i dowódcę. Początkowo 14. Pułk liczył 32 żołnierzy, jednak już w lipcu 1944 r. złożony był z sześciu szwadronów, co w sumie dawało 827 dobrze uzbrojonych partyzantów. Głównym zadaniem ułanów jazłowieckich była obrona mieszkańców podlwowskich wsi przed Ukraińską Powstańczą Armią, której ciągłe napady na polskie wsie i mordowanie Polaków doprowadziły do tego, że dowództwo AK podjęło decyzję o odwecie. Celem uderzenia stała się ukraińska wioska Szołomyja, w której często stacjonował batalion UPA, a jej mieszkańcy czynnie ich wspierali. Akcja, którą dowodził kpt. Sotirović, rozpoczęła się w sobotę 10 czerwca 1944 r. Gwałtowny atak całkowicie zaskoczył Ukraińców. Wieś została otoczona i zniszczona, spalono ok. 60 gospodarstw, zginęło kilkadziesiąt osób banderowców i cywilów. Po tej akcji UPA zaprzestała napadów na polskie wsie.

Od lewej: „Krystyna” Czesława Hnatówna, „Draża”, Kazimierz Łamasz brat Jadwigi, Jadwiga Łamasz, NN „Lis” Władysław Pruczkowski „Bokser” adiutant Draży.

O Draży powstał znakomity, ponad godzinny film dokumentalizowany na TVP Historia pt. Draża czetnik – legenda Kresów.

Konsul polski we Lwowie opowiada o Draży.

Draża pozostawił po sobie nie tylko świadectwo odwagi i walki z komunizmem i faszyzmem, ale także wspomnienia w formie książkowej: Europa na licytacji. Wspomnienia dowódcy 14 pułku ułanów lwowskiej AK, Wyd. Antyk 2000, ponad 350 stron.

Za swoją odwagę i poświęcenie otrzymał 27 czerwca 1944 roku – Krzyż Virtuti Militari z rąk pułkownika Władysława Filipkowskiego.

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here